Het is alweer bijna 40 jaar geleden dat de Amerikaanse burgerrechten activist Jesse Jackson een verwijt maakte aan de regering van Ronald Reagan dat vandaag de dag zonder moeite op de VVD van toepassing verklaard kan worden. Jackson verweet de regering Reagan van mening te zijn dat de armen te veel geld hebben en de rijken te weinig. Daarom, zo luidde zijn verwijt verder, pasten zij een omgekeerde Robin Hood-methode toe: ze namen van de armen en gaven aan de rijken, waarbij de rekening werd betaald door de middenklasse. Zie daar de huidige lijn van de VVD van Dilan Yeşilgöz. En vanuit de optiek van ondernemers en aandeelhouders heeft de VVD natuurlijk het grootste gelijk van de wereld.

Ruben Brekelmans voelde dat perfect aan in zijn Binnenhoflezing. Zijn boodschap was duidelijk. Werknemers zijn te veel verwend. Als zij te veel verdienen worden ze lui. Dat leidt alleen maar tot een Jan Saliegeest. Dan kiezen zij er niet voor om ten behoeve van de productie en de economische groei extra te werken, in tegendeel, GenZ jongeren willen meteen vanuit de schoolbanken al parttime gaan werken. We hebben het de hele vorige eeuw zien gebeuren. Eerst de strijd om de achturendag en toen die gewonnen was volgde de vrije zaterdag en de 40-urige werkweek. Die werd vervolgens ingekort tot de 36-urige werkweek en nu zijn er alweer voorstellen om de werkweek terug te brengen tot 32 uur. Daarmee ga je krimp managen en los je de arbeidsmarkt problematiek niet op. Nee dan China met een werkweek van 72 uur! Daar weten ze tenminste nog van aanpakken.

Kortom, als werknemers te veel verdienen is dat geen stimulans om harder te werken maar om te gaan potverteren. En ja, dan is langer werken voor hetzelfde of nog liever minder loon de oplossing.  Het dwingt mensen meer te gaan werken. Dat verlicht de druk op de arbeidsmarkt en het verbetert de bedrijfsresultaten. En dat is hard nodig want immers de rijken hebben te weinig geld.

Ondernemers en investeerders nemen risico’s. Dat levert soms een hoop op, maar dat kan zo maar afgelopen zijn. Dat is nog een iets anders dan een baan met een vast loon. Neem iemand als Sammy Davis jr. Die is er tot zijn laatste ademtocht van overtuigd geweest dat hij à la mister Bojangles zou eindigen als een verlopen en aan lagerwal geraakte variétéartiest.

In het bedrijfsleven vertaalt dat zich als volgt. Als het slecht gaat met de economie is er geen ruimte voor verbetering van de arbeidsvoorwaarden. Alle zijlen moeten bijgezet worden om het hoofd boven water te houden. En als de economie weer aantrekt is die ruimte er nog steeds niet. Dan moeten de reserves weer aangevuld worden en moeten er buffers worden opgebouwd omdat na de vette jaren er onvermijdelijk weer magere jaren komen. En als die buffers zijn opgebouwd zien de aandeelhouders dat er te veel dood geld op de balans staat dat zij elders beter kunnen gebruiken. Dus eisen zij dat het maar uitgekeerd moet worden als een extra dividend. De balans kan je dan herfinancieren met (dure) aandeelhoudersleningen waardoor er weer geen ruimte is om de arbeidsvoorwaarden te verbeteren. En zo is de cirkel weer rond.

Duidelijk toch? Ondernemers en investeerders komen geld te kort om te investeren en te ondernemen en werknemers die te veel verdienen gaan alleen maar potverteren. Jesse Jackson voelde de neoliberale geest perfect aan. Net als de VVD en Dilan Yeşilgöz in de rol van omgekeerde Robin Hood.